Veteriner İlaç Dozu Hesaplama Aracı (mg/kg – mL – Tablet)
Veteriner ilaç dozları; hayvanın ırkına, kilosuna, ilacın dozuna ve ilacın etken madde konsantrasyonuna göre hesaplanır. Güncel ve tam dozu bulmak için mutlaka veteriner hekiminizin talimatlarına uyun.
Veteriner İlaç mg/kg Doz Hesaplama
⚠️ Tüm doz hesaplamaları mutlaka lisanslı Veteriner Hekim gözetiminde uygulanmalıdır. ⚠️
Online Veteriner İlaç Dozu Hesaplama
Eğitimsel ve Klinik Değerlendirme Aracı
Veteriner ilaç dozu hesaplama aracı size ideal dozu hesaplar. Bu ürün yalnızca Veteriner Hekimler tarafından doz ayarlama aracı olarak kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Dozları daima güncel ilaç listelerine, hastanın klinik durumuna, organ fonksiyonlarına ve eş zamanlı kullanılan ilaçlara göre doğrulayın. Bazı durumlarda yüksek doz bazı durumlar düşük doz kullanımı gerekebilir. En doğru dozu Veteriner Hekim’inizin verdiğini unutmayınız. Klinik kararlar için yalnızca bu araca güvenmeyin. Bu öneri sonucunda doğacak tüm olumsuzluklar siteye yüklenemez ve suçlanamaz. Hesaplama aracını kullanan kişiler şartları kabul etmiştir.
MG/KG NEDİR?
Mg/kg (miligram per kilogram), bir maddenin başka bir madde içindeki konsantrasyonunu ifade eden ölçü birimidir. “Kilogram başına miligram” olarak okunur; 1 kg ağırlığındaki bir şeyin içinde kaç mg madde bulunduğunu gösterir.
Temel Formül
Verilecek Doz (mg) = Doz (mg/kg) × Vücut Ağırlığı (kg)
Örnek: 5 mg/kg doz, 60 kg kişi → 5 × 60 = 300 mg
Eşdeğerlikleri
| Birim | Karşılığı |
| 1 mg/kg | 1 ppm (parts per million) |
| 1 mg/kg | 0,0001% |
| 1000 mg/kg | 1 g/kg |
| 1000 mg/kg | 0,1% |
Kullanım Alanları
| Alan | Açıklama |
| Tıp & Farmakoloji | İlaç dozları vücut ağırlığına göre hesaplanır |
| Toksikoloji (LD50) | Öldürücü doz miktarı mg/kg cinsinden ifade edilir |
| Gıda Güvenliği | Pestisit kalıntıları, ağır metal miktarları ölçülür |
| Çevre & Toprak | Toprak veya sudaki kirletici madde seviyeleri |
| Veterinerlik | Hayvan ilaçlamasında vücut ağırlığına göre doz |
VETERİNER DOZ HESAPLAMA
Veteriner hekimlikte doz hesaplama; hayvanın türü, ağırlığı, ilacın formu ve uygulama yolu gibi faktörlere göre yapılır.
Temel Formüller
Verilecek Doz (mg) = Doz (mg/kg) × Vücut Ağırlığı (kg)
Verilecek Hacim (mL) = Verilecek Doz (mg) ÷ Konsantrasyon (mg/mL)
Örnek 1 — Köpek, Amoksisilin Süspansiyon
| Parametre | Değer |
| Hayvan | Köpek, 15 kg |
| İlaç | Amoksisilin süspansiyon 50 mg/mL |
| Doz | 10 mg/kg, günde 2 kez |
Tek doz = 10 mg/kg × 15 kg = 150 mg
Hacim = 150 mg ÷ 50 mg/mL = 3 mL
Günlük = 3 mL × 2 = 6 mL/gün
Örnek 2 — Kedi, Meloksikam
| Parametre | Değer |
| Hayvan | Kedi, 4 kg |
| İlaç | Meloksikam 0,5 mg/mL |
| Doz | 0,1 mg/kg başlangıç → 0,05 mg/kg idame |
Başlangıç = 0,1 × 4 = 0,4 mg → 0,8 mL
İdame = 0,05 × 4 = 0,2 mg → 0,4 mL
Örnek 3 — Büyükbaş, Penisilin Enjeksiyon
| Parametre | Değer |
| Hayvan | İnek, 450 kg |
| İlaç | Prokain Penisilin G 300.000 IU/mL |
| Doz | 22.000 IU/kg, günde 1 kez |
Toplam = 22.000 × 450 = 9.900.000 IU
Hacim = 9.900.000 ÷ 300.000 = 33 mL
⚠️ Tek enjeksiyonda ilaçtan ilaca değişmekle birlikte max 10-15 mL uygulanmalıdır. 33 mL birden fazla noktaya bölünmeli.
Uygulama Yoluna Göre Doz Farkı
| Uygulama Yolu | Kısaltma | Biyoyararlanım | Not |
| Ağız yoluyla | PO | Değişken | En yaygın |
| Kas içi | IM | Yüksek | Hızlı etki |
| Deri altı | SC | Orta | Kolay uygulama |
| Damar içi | IV | %100 | En hızlı etki |
| Deri üstü | Topikal | Düşük | Lokal etki |
TABLET DOZ HESAPLAMA
Tablet hesaplama, ilacın mg cinsinden dozu ile tabletin mg değeri arasındaki orana dayanır.
Temel Formüller
1. Verilecek Doz (mg) = Doz (mg/kg) × Hayvan Ağırlığı (kg)
2. Tablet Sayısı = Verilecek Doz (mg) ÷ Tablet Gücü (mg)
3. Günlük Tablet = Tablet Sayısı × Günlük Uygulama Sayısı
4. Toplam Tablet = Günlük Tablet × Tedavi Süresi (gün)
Örnek 1 — Köpek, Amoksisilin 500 mg Tablet
| Parametre | Değer |
| Hayvan | Köpek, 20 kg |
| İlaç | Amoksisilin 500 mg tablet |
| Doz | 10 mg/kg, günde 2 kez |
Tek doz = 10 × 20 = 200 mg
Tablet = 200 ÷ 500 = 0,4 tablet
Günde 2x = 0,4 × 2 = 0,8 tablet/gün
→ 250 mg tablet tercih: 200 ÷ 250 = 0,8 tablet
Örnek 2 — Kedi, Meloksikam 1 mg Tablet
Kedi 3,5 kg | Doz: 0,1 mg/kg | Tablet: 1 mg
Tek doz = 0,1 × 3,5 = 0,35 mg
Tablet = 0,35 ÷ 1 = 0,35 ≈ 1/4 tablet
Örnek 3 — Koyun, Albendazol 250 mg
Koyun 40 kg | Doz: 7,5 mg/kg | Tablet: 250 mg
Toplam = 7,5 × 40 = 300 mg
Tablet = 300 ÷ 250 = 1,2 ≈ 1,5 tablet
Örnek 4 — Büyük Köpek, Fenbendazol (3 Günlük Kür)
Köpek 35 kg | Doz: 50 mg/kg | Tablet: 150 mg | 3 gün
Günlük = 50 × 35 = 1.750 mg
Tablet = 1.750 ÷ 150 = 11,6 ≈ 12 tablet/gün
Toplam = 12 × 3 = 36 tablet
Yuvarlama Kuralları
| Hesap Sonucu | Uygulama |
| 0,1 – 0,3 tablet | 1/4 tablet |
| 0,4 – 0,6 tablet | 1/2 tablet |
| 0,7 – 0,9 tablet | 3/4 tablet |
| 1,0 ve üzeri | Tam sayıya yuvarla |
⚠️ Yuvarlama her zaman güvenli tarafa (düşüğe) yapılmalıdır, özellikle toksik ilaçlarda.
Bölünmemesi Gereken Tabletler
| Tablet Tipi | Neden? |
| Enterik kaplı tabletler | Mide koruyucu kaplama bozulur |
| Uzun salınımlı (SR/XR) | Kontrollü salınım mekanizması bozulur |
| Kapsül içi mikropellet | Doz güvenliği sağlanamaz |
ORAL SIVI DOZ HESAPLAMA
Oral sıvı hesaplama, ilacın konsantrasyonu (mg/mL) ile verilmesi gereken doz (mg) arasındaki orana dayanır.
Temel Formüller
1. Verilecek Doz (mg) = Doz (mg/kg) × Hayvan Ağırlığı (kg)
2. Hacim (mL) = Verilecek Doz (mg) ÷ Konsantrasyon (mg/mL)
3. Günlük Hacim (mL) = Hacim × Günlük Uygulama Sayısı
4. Toplam Hacim (mL) = Günlük Hacim × Tedavi Süresi (gün)
Konsantrasyon Çevirimi
% degeri × 10 = mg/mL
Örnek: %2 solüsyon → 2 × 10 = 20 mg/mL
%0,5 → 5 mg/mL
%30 → 300 mg/mL
Örnek 1 — Köpek, Amoksisilin Süspansiyon (7 Günlük)
Köpek 12 kg | Doz: 10 mg/kg | Konsantrasyon: 50 mg/mL | 2x/gün | 7 gün
Tek doz = 10 × 12 = 120 mg
Hacim = 120 ÷ 50 = 2,4 mL
Günlük = 2,4 × 2 = 4,8 mL
Toplam = 4,8 × 7 = 33,6 mL
Örnek 2 — Kedi, Meloksikam Oral Damla
Kedi 4 kg | Konsantrasyon: 0,5 mg/mL
Başlangıç (0,1 mg/kg) = 0,4 mg → 0,8 mL (1. gün)
İdame (0,05 mg/kg) = 0,2 mg → 0,4 mL (2. günden itibaren)
Örnek 3 — Koyun, İvermektin Oral
Koyun 45 kg | Doz: 0,2 mg/kg | Konsantrasyon: 10 mg/mL
Toplam = 0,2 × 45 = 9 mg
Hacim = 9 ÷ 10 = 0,9 mL
Örnek 4 — Büyükbaş, Florfenikol %30
İnek 400 kg | Doz: 20 mg/kg | Konsantrasyon: 300 mg/mL | 2x/gün | 5 gün
Tek doz = 20 × 400 = 8.000 mg
Hacim = 8.000 ÷ 300 = 26,6 mL
Günlük = 26,6 × 2 = 53,2 mL
Toplam = 53,2 × 5 = 266 mL
Örnek 5 — Kuş, Mikro Doz (35 g muhabbet kuşu)
Ağırlık: 0,035 kg | Doz: 10 mg/kg | Konsantrasyon: 25 mg/mL
Tek doz = 10 × 0,035 = 0,35 mg
Hacim = 0,35 ÷ 25 = 0,014 mL = 14 µL
→ Mikropipet veya insülin şırıngası gereklidir!
Seyreltme (Dilüsyon) Hesabı
C1 × V1 = C2 × V2
Örnek: 50 mg/mL → 10 mg/mL, son hacim 10 mL
50 × V1 = 10 × 10
V1 = 2 mL ilaç + 8 mL serum fizyolojik
İçme Suyuna Karıştırma
Katılacak İlaç (mL) = Hedef Konsantrasyon (mg/L) × Su Miktarı (L)
÷ Stok Konsantrasyon (mg/mL)
Örnek: 100 L suya 200 mg/L tetrasiklin | Stok: 500 mg/mL
= (200 × 100) ÷ 500 = 40 mL ilaç
Ölçüm Araçları
| Hacim | Uygun Araç | Hassasiyet |
| > 20 mL | Ölçü silindir / şişe | ± 1 mL |
| 1 – 20 mL | Oral şırınga | ± 0,1 mL |
| 0,1 – 1 mL | İnsülin şırıngası | ± 0,01 mL |
| < 0,1 mL | Mikropipet | ± 0,001 mL |
YAVRU HAYVAN DOZ AYARLAMASI
Yavru hayvanlarda karaciğer enzimleri gelişmemiş, böbrek filtrasyon kapasitesi düşük ve kan-beyin bariyeri tam gelişmemiş olduğundan, ilaç metabolizması yetişkinlerden önemli ölçüde farklıdır.
Fizyolojik Farklılıklar
| Özellik | Yavru Durum | Etki |
| Karaciğer | Enzimler gelişmemiş | İlaç yavaş metabolize olur |
| Böbrek | Filtrasyon kapasitesi düşük | İlaç vücutta uzun kalır |
| Vücut yağı | Az yağ dokusu | Yağda çözünen ilaçlar farklı dağılır |
| Vücut suyu | Oransal olarak fazla | Suda çözünen ilaçlar farklı dağılır |
| Kan-beyin bariyeri | Tam gelişmemiş | MSS ilaçlarına duyarlı |
| Plazma proteini | Düşük albümin | Serbest ilaç artar → toksisite riski |
Yöntem 1 — Yüzde Azaltma (En Yaygın)
Yavru Dozu = Yetişkin Dozu × Azaltma Faktörü
| Yaş Grubu | Azaltma Faktörü |
| Yenidoğan (0–2 hafta) | × 0,25 (1/4 doz) |
| Erken süt dönemi (2–4 hafta) | × 0,50 (1/2 doz) |
| Süt dönemi (1–2 ay) | × 0,60 |
| Büyüme dönemi (2–4 ay) | × 0,75 |
| Genç yetişkin (4–6 ay) | × 0,90 |
| Yetişkin (6 ay+) | × 1,00 (tam doz) |
Yöntem 2 — Vücut Yüzey Alanı (BSA)
BSA (m²) = K × Ağırlık (g)^(2/3) ÷ 10.000
K değerleri: Köpek=10,1 | Kedi=10,0 | Tavşan=9,75 | Fare=9,0
Doz (mg) = Doz (mg/m²) × BSA (m²)
Örnek — 500 g yavru kedi:
BSA = 10,0 × (500)^(2/3) ÷ 10.000 = 0,063 m²
Doz = 25 mg/m² × 0,063 = 1,57 mg
Türe Göre Doz Örnekleri
Yavru Köpek — Amoksisilin 10 mg/kg Üzerinden
| Yaş | Ağırlık | Faktör | Uygulanan Doz |
| 2 hafta | 0,3 kg | × 0,25 | 2,5 mg/kg |
| 1 ay | 1,2 kg | × 0,50 | 5 mg/kg |
| 2 ay | 3 kg | × 0,75 | 7,5 mg/kg |
| 4 ay | 8 kg | × 0,90 | 9 mg/kg |
| 6 ay+ | 15 kg | × 1,00 | 10 mg/kg |
Yavru Buzağı — Florfenikol
Yaş: 1 hafta | Ağırlık: 40 kg | Yetişkin doz: 20 mg/kg
Yavru dozu = 20 × 0,50 = 10 mg/kg
Toplam doz = 10 × 40 = 400 mg
Hacim = 400 ÷ 300 = 1,33 mL
Yavru Tavşan — Enrofloksasin
Yaş: 6 hafta | Ağırlık: 0,4 kg | Yetişkin doz: 10 mg/kg
Yavru dozu = 10 × 0,60 = 6 mg/kg
Toplam doz = 6 × 0,4 = 2,4 mg
Hacim = 2,4 ÷ 25 = 0,096 mL ≈ 0,1 mL
Yavru Kuş — Amoksisilin
Yaş: 3 hafta | Ağırlık: 50 g = 0,05 kg | Yetişkin doz: 150 mg/kg
Yavru dozu = 150 × 0,50 = 75 mg/kg
Toplam doz = 75 × 0,05 = 3,75 mg
Hacim = 3,75 ÷ 50 = 0,075 mL = 75 µL → Mikropipet!
Yavrularda Kesinlikle Kaçınılması Gereken İlaçlar
| İlaç | Tür | Neden Tehlikeli? |
| Parasetamol | Kedi (tüm yaşlar) | Glukuronidazyon yok → karaciğer nekrozu |
| Aspirin | Kedi yavrular | Yavaş metabolizma → toksik birikim |
| Tetrasiklin | Tüm yavrular | Diş ve kemik gelişimini bozar |
| Florkinolonlar | Köpek/kedi yavrular | Kıkırdak gelişimini bozar |
| Kloramfenikol | Yenidoğan | Gri bebek sendromu |
| NSAİİ | Yenidoğan | Böbrek hasarı riski |
| İvermektin | Collie ırk yavrular | MDR1 mutasyonu → nörotoksisite |
Doz Aralığı Ayarlaması
Yavru Doz Aralığı = Yetişkin Aralığı × 1,5 – 2
Normal böbrek yetişkin → Günde 2 kez
Böbrek olgunlaşmamış yavru → Günde 1 kez veya gün aşırı
Emziren Anne Üzerinden Maruziyet
| İlaç | M/P Oranı | Risk |
| Metronidazol | 0,9 | Orta |
| Eritromisin | 0,5 | Düşük |
| Tetrasiklin | 0,25 | Düşük (ama yasak) |
| Kloramfenikol | 0,5 | Yüksek (yenidoğana toksik) |
